VATS Nedir? Kapalı Göğüs Cerrahisinin Avantajları Nelerdir?

VATS, İngilizce “Video-Assisted Thoracoscopic Surgery” ifadesinin kısaltmasıdır. Türkçede video yardımlı torakoskopik cerrahi olarak adlandırılır ve göğüs cerrahisinde kullanılan minimal invaziv, yani daha küçük kesilerle gerçekleştirilen cerrahi yöntemlerden biridir.

Açık göğüs cerrahisinde göğüs kafesine daha geniş bir kesiyle ulaşılırken VATS yönteminde kamera ve özel cerrahi aletler daha küçük kesilerden göğüs boşluğuna ilerletilir.

Bu yöntem akciğer, plevra, mediasten ve göğüs boşluğundaki çeşitli hastalıkların tanı ve tedavisinde kullanılabilir.

Ancak VATS her hasta ve her hastalık için uygun değildir. Cerrahi yaklaşım; hastalığın türü, yaygınlığı, lezyonun bulunduğu bölge, kişinin genel sağlık durumu ve planlanan ameliyatın kapsamına göre belirlenir.

VATS Nedir?

VATS, göğüs boşluğuna doğrudan geniş bir kesi yapmadan, kamera yardımıyla görüntü sağlanarak gerçekleştirilen bir cerrahi tekniktir.

Ameliyat sırasında göğüs duvarında genellikle birkaç küçük kesi oluşturulur. Bu kesilerden birinden kamera, diğerlerinden ise cerrahi aletler yerleştirilir.

Kamera tarafından elde edilen görüntü ameliyathanedeki yüksek çözünürlüklü monitöre aktarılır ve cerrah işlemi bu görüntü üzerinden gerçekleştirir.

VATS ile yalnızca küçük biyopsiler değil, uygun hastalarda daha kapsamlı akciğer rezeksiyonları da yapılabilir.

Kapalı Göğüs Cerrahisi Ne Demektir?

“Kapalı göğüs cerrahisi” günlük kullanımda genellikle VATS veya robotik cerrahi gibi minimal invaziv yöntemleri tanımlamak için kullanılır.

Buradaki “kapalı” ifadesi ameliyat yapılmadığı anlamına gelmez.

Asıl fark, göğüs boşluğuna ulaşmak için kullanılan cerrahi giriş yoludur.

Açık cerrahide daha geniş bir kesi yapılabilir ve kaburgalar arasındaki alan cerrahi erişim için genişletilebilir.

VATS yönteminde ise cerrahi işlem daha küçük kesiler ve kamera yardımıyla gerçekleştirilir.

VATS Nasıl Yapılır?

VATS işlemleri çoğunlukla genel anestezi altında gerçekleştirilir.

Ameliyatın türüne bağlı olarak hasta yan pozisyona alınabilir. Cerrahi sırasında işlem yapılacak taraftaki akciğerin geçici olarak söndürülmesi gerekebilir. Böylece cerrah göğüs boşluğu içerisinde daha geniş bir çalışma alanı elde eder.

Ardından göğüs duvarında küçük kesiler oluşturulur.

Bu kesilerden:

• kamera,
• cerrahi kavrama ve kesme aletleri,
• gerektiğinde doku kapatma veya stapler sistemleri

göğüs boşluğuna ilerletilir.

Planlanan cerrahi işlem tamamlandıktan sonra ameliyat bölgesi kontrol edilir.

Birçok ameliyatta göğüs boşluğunda biriken hava ve sıvının dışarı alınması için göğüs tüpü yerleştirilir.

VATS Hangi Hastalıklarda Kullanılır?

VATS göğüs cerrahisinin birçok alanında kullanılabilir.

Uygun hastalarda şu durumlarda tercih edilebilir:

• akciğer nodülleri,
• erken evre bazı akciğer kanserleri,
• akciğer biyopsileri,
• pnömotoraks,
• akciğer bülleri,
• plevra hastalıkları,
• plevral efüzyon,
• ampiyem,
• mediasten kitleleri,
• bazı akciğer metastazları,
• akciğer kistleri,
• bazı göğüs travmaları.

VATS’ın uygulanabilirliği hastalığın özelliklerine göre değişir.

Akciğer Kanseri Ameliyatları VATS ile Yapılabilir mi?

Uygun hastalarda bazı akciğer kanseri ameliyatları VATS yöntemiyle yapılabilir.

Özellikle erken evre ve cerrahiye uygun akciğer kanserlerinde;

• wedge rezeksiyon,
• segmentektomi,
• lobektomi

gibi işlemler VATS ile gerçekleştirilebilir.

Kanser cerrahisinde yalnızca tümörün çıkarılması değil, gerekli lenf nodlarının değerlendirilmesi de önemlidir.

Bu nedenle ameliyat yönteminin belirlenmesinde yalnızca kesinin küçük olması değil, onkolojik cerrahinin gereken kapsamda uygulanabilmesi esas alınır.

VATS Lobektomi Nedir?

Lobektomi, akciğerin sağ veya sol tarafındaki anatomik loblardan birinin çıkarılması işlemidir.

VATS lobektomi ise bu ameliyatın kamera yardımlı minimal invaziv yöntemle gerçekleştirilmesidir.

Akciğer kanseri başta olmak üzere bazı akciğer hastalıklarında lobektomi gerekebilir.

Ameliyat sırasında ilgili akciğer lobunun damarları ve bronşu cerrahi olarak ayrılır ve lob çıkarılır.

Açık lobektomi ile VATS lobektomi arasındaki temel fark, akciğer lobunun çıkarılmasından çok göğüs boşluğuna ulaşma yöntemidir.

VATS Wedge Rezeksiyon Nedir?

Wedge rezeksiyon, akciğer dokusunun sınırlı bir bölümünün kama şeklinde çıkarılmasıdır.

Bu yöntem;

• akciğer nodüllerinin tanısında,
• bazı küçük periferik lezyonlarda,
• uygun seçilmiş tümörlerde

kullanılabilir.

VATS yöntemi sayesinde bu işlem küçük kesilerden gerçekleştirilebilir.

Ancak wedge rezeksiyon her akciğer kanseri için yeterli bir cerrahi yöntem değildir. Gerekli rezeksiyon genişliği hastalığın özelliklerine göre belirlenir.

VATS Segmentektomi Nedir?

Akciğer lobları kendi içerisinde anatomik segmentlere ayrılır.

Segmentektomi, akciğer lobunun tamamı yerine hastalığın bulunduğu anatomik segmentin çıkarılmasıdır.

Seçilmiş erken evre akciğer kanserlerinde veya bazı lokalize hastalıklarda segmentektomi uygulanabilir.

Bu işlem de uygun hastalarda VATS yöntemiyle gerçekleştirilebilir.

Pnömotoraks VATS ile Tedavi Edilebilir mi?

Pnömotoraks, akciğer ile göğüs duvarı arasındaki plevral boşlukta hava birikmesi ve akciğerin kısmen veya tamamen sönmesi durumudur.

İlk kez ortaya çıkan bazı küçük pnömotorakslar cerrahi gerektirmeyebilir.

Ancak;

• tekrarlayan pnömotoraks,
• devam eden hava kaçağı,
• akciğerde belirgin bül bulunması,
• bazı mesleki veya klinik durumlar

cerrahi değerlendirme gerektirebilir.

Uygun hastalarda VATS ile hava kaçağına neden olan akciğer bölgesi tedavi edilebilir ve tekrarlama riskini azaltmaya yönelik plevral işlemler uygulanabilir.

Plevra Hastalıklarında VATS Kullanılır mı?

Evet.

Akciğeri ve göğüs boşluğunu çevreleyen plevra tabakasıyla ilgili bazı hastalıkların tanı ve tedavisinde VATS kullanılabilir.

Örneğin;

• plevra biyopsisi,
• tekrarlayan plevral sıvıların değerlendirilmesi,
• ampiyem tedavisi,
• plevral kalınlaşma veya kitlelerin değerlendirilmesi

için VATS uygulanabilir.

Mediasten Kitleleri VATS ile Ameliyat Edilebilir mi?

Mediasten, iki akciğer arasında kalan ve kalp, büyük damarlar, timus, yemek borusu ve çeşitli lenfatik yapıları içeren anatomik bölgedir.

Bu bölgede gelişen bazı kitleler uygun hastalarda VATS ile çıkarılabilir.

Ancak kitlenin;

• büyüklüğü,
• bulunduğu mediasten bölgesi,
• büyük damarlarla ilişkisi,
• çevre dokulara yayılımı

cerrahi yöntemin seçiminde önemlidir.

VATS’ın Açık Göğüs Cerrahisinden Farkı Nedir?

Açık göğüs cerrahisinde kullanılan klasik yöntem torakotomi olarak adlandırılır.

Torakotomide göğüs duvarına daha geniş bir kesi yapılır ve cerrahi bölgeye doğrudan ulaşılır.

VATS yönteminde ise görüntü kamera aracılığıyla sağlanır ve işlem daha küçük kesilerden gerçekleştirilir.

İki yöntemde de cerrahinin temel amacı hastalıklı dokunun uygun şekilde tedavi edilmesidir.

Fark daha çok cerrahi erişim tekniğindedir.

VATS’ın Avantajları Nelerdir?

Uygun hastalarda VATS’ın açık cerrahiye göre bazı avantajları olabilir.

Daha Küçük Cerrahi Kesiler

VATS’ta genellikle açık torakotomiye göre daha küçük kesiler kullanılır.

Ameliyat Sonrası Ağrının Daha Az Olabilmesi

Göğüs duvarındaki cerrahi travmanın daha sınırlı olması nedeniyle bazı hastalarda ameliyat sonrası ağrı daha düşük düzeyde olabilir.

Ancak hiçbir göğüs ameliyatı tamamen ağrısız değildir.

Daha Erken Hareketlilik

Uygun hastalarda ameliyat sonrası ayağa kalkma ve yürümeye başlama süreci daha erken olabilir.

Erken hareketlilik, göğüs cerrahisi sonrası iyileşmenin önemli bir parçasıdır.

Hastanede Kalış Süresinin Daha Kısa Olabilmesi

Ameliyatın türüne ve hastanın genel durumuna bağlı olarak bazı VATS ameliyatlarından sonra hastanede kalış süresi açık cerrahiye göre daha kısa olabilir.

Günlük Yaşama Dönüşün Daha Hızlı Olabilmesi

Daha küçük kesiler ve daha sınırlı göğüs duvarı travması, bazı hastalarda günlük aktivitelere dönüş süresini kısaltabilir.

Daha Küçük Cerrahi İz

VATS’ta kullanılan kesiler genellikle torakotomi kesisine göre daha küçüktür.

Ancak ameliyat izi tamamen ortadan kalkmaz ve yara iyileşmesi kişiden kişiye değişir.

VATS’ın Dezavantajları veya Sınırlılıkları Var mıdır?

Evet.

VATS her durumda daha uygun yöntem değildir.

Cerrahi alanın yeterince görüntülenememesi, kontrol edilmesi güç kanama, ileri yapışıklıklar, hastalığın beklenenden daha yaygın olması veya teknik nedenler nedeniyle ameliyat sırasında açık cerrahiye geçilmesi gerekebilir.

Bu durum bir komplikasyon veya başarısızlık anlamına gelmek zorunda değildir.

Cerrahinin güvenli ve uygun şekilde tamamlanabilmesi için açık yönteme geçiş bazen gerekli olabilir.

Her Hasta VATS İçin Uygun mudur?

Hayır.

VATS kararı hastaya ve yapılacak ameliyata göre verilir.

Değerlendirmede;

• hastalığın türü,
• tümörün boyutu ve yerleşimi,
• çevre dokularla ilişkisi,
• önceki göğüs ameliyatları,
• plevral yapışıklıklar,
• hastanın akciğer kapasitesi,
• kalp ve diğer sistemlerin genel durumu

dikkate alınır.

Bazı hastalarda açık cerrahi daha güvenli veya daha uygun olabilir.

VATS Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

VATS tek bir ameliyat değildir.

Bu nedenle operasyon süresi yapılan işleme göre önemli ölçüde değişebilir.

Basit bir plevra biyopsisi ile lobektomi gibi daha kapsamlı bir akciğer rezeksiyonunun ameliyat süreleri aynı değildir.

Ameliyat süresini ayrıca;

• hastalığın anatomik özellikleri,
• yapışıklıkların bulunması,
• önceki ameliyatlar,
• operasyon sırasında karşılaşılan bulgular

etkileyebilir.

Bu nedenle VATS için herkes için geçerli sabit bir ameliyat süresi vermek doğru değildir.

VATS Sonrası Göğüs Tüpü Takılır mı?

Birçok VATS ameliyatı sonrasında göğüs tüpü yerleştirilir.

Göğüs tüpünün temel amacı;

• göğüs boşluğunda biriken havayı,
• kanı,
• cerrahi sonrası oluşabilecek sıvıları

dışarı almaktır.

Aynı zamanda akciğerin yeniden genişlemesine yardımcı olur.

Göğüs tüpünün ne zaman çıkarılacağı, hava kaçağı ve sıvı miktarı gibi bulgulara göre belirlenir.

VATS Sonrası Ağrı Olur mu?

Evet.

VATS minimal invaziv bir yöntem olsa da ameliyat sonrası ağrı görülebilir.

Kesiler, kaburgalar arasındaki sinirlerin bulunduğu bölge ve göğüs tüpü ağrıya neden olabilir.

Ağrı düzeyi kişiden kişiye değişir.

Ameliyat sonrası ağrı kontrolü yalnızca konfor açısından değil, hastanın rahat nefes alması, öksürebilmesi ve erken mobilizasyon açısından da önemlidir.

VATS Sonrası Ne Zaman Yürünür?

Hastanın genel durumu uygun olduğunda mümkün olduğunca erken hareket etmesi hedeflenir.

Birçok hastada ameliyatın ardından erken dönemde yatak içerisinde hareket, oturma ve ardından yürüyüş başlatılır.

Erken mobilizasyon;

• akciğerlerin daha iyi havalanmasına,
• balgamın çıkarılmasına,
• dolaşımın desteklenmesine,
• hareketsizliğe bağlı komplikasyonların azaltılmasına

katkı sağlayabilir.

VATS Sonrası Hastanede Kaç Gün Kalınır?

Hastanede kalış süresi yapılan ameliyatın kapsamına göre değişir.

Küçük bir biyopsi veya sınırlı cerrahi girişim sonrası hastanede kalış süresi ile lobektomi sonrası süre aynı değildir.

Taburculuk kararında;

• göğüs tüpünün durumu,
• hava kaçağının bulunup bulunmaması,
• solunum durumu,
• ağrı kontrolü,
• hastanın yürüyebilmesi,
• genel klinik durum

değerlendirilir.

VATS Sonrası İyileşme Süreci Nasıl İlerler?

İyileşme süreci kişiden kişiye ve yapılan ameliyata göre farklılık gösterir.

İlk günlerde;

• kesi bölgelerinde ağrı,
• yorgunluk,
• öksürük,
• nefes alırken hassasiyet

görülebilir.

Hastanın solunum egzersizlerine devam etmesi ve düzenli hareket etmesi iyileşme sürecinin önemli parçalarıdır.

Daha kapsamlı akciğer rezeksiyonlarında günlük yaşama tam dönüş daha uzun sürebilir.

VATS Sonrası Ne Zaman İşe Dönülür?

İşe dönüş süresi yapılan ameliyatın kapsamına, kişinin mesleğine ve iyileşme hızına göre değişir.

Masa başı çalışan bir kişi ile ağır fiziksel iş yapan kişinin aynı zamanda işe dönmesi beklenmez.

İşe dönüş kararında;

• ağrı düzeyi,
• solunum kapasitesi,
• günlük aktivite toleransı,
• yara iyileşmesi

gibi faktörler dikkate alınır.

VATS Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi VATS’ta da bazı riskler bulunmaktadır.

Bunlar yapılan ameliyatın türüne göre değişmekle birlikte;

• kanama,
• enfeksiyon,
• uzamış hava kaçağı,
• zatürre,
• solunum problemleri,
• ritim bozuklukları,
• damar içinde pıhtı gelişimi,
• anesteziye bağlı komplikasyonlar

arasında sayılabilir.

Akciğer rezeksiyonlarının riskleri kişinin yaşı, akciğer kapasitesi, kalp hastalıkları ve diğer sağlık durumlarından da etkilenir.

VATS mı Açık Cerrahi mi Daha İyidir?

Bu sorunun herkes için geçerli tek bir yanıtı yoktur.

VATS uygun hastalarda önemli avantajlar sağlayabilir.

Ancak cerrahinin asıl amacı yalnızca küçük kesi yapmak değildir.

Öncelik, gerekli işlemin güvenli ve tıbben uygun şekilde tamamlanmasıdır.

Bazı hastalarda VATS en uygun yöntemken, bazı durumlarda açık cerrahi daha doğru seçenek olabilir.

Bu nedenle cerrahi yöntem hastalığın özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.

VATS ve Robotik Cerrahi Aynı Şey midir?

Hayır.

Her iki yöntem de minimal invaziv göğüs cerrahisi kapsamında değerlendirilebilir ancak teknik olarak farklıdır.

VATS’ta cerrah kamera görüntüsünü kullanarak ameliyat masasındaki uzun cerrahi aletleri doğrudan kontrol eder.

Robotik cerrahide ise cerrah özel bir konsoldan robotik cerrahi sisteminin kollarını kontrol eder.

Her iki yöntemin de uygun olduğu farklı hasta ve ameliyat grupları bulunabilir.

Yöntem seçimi ameliyatın özelliklerine ve cerrahi planlamaya göre yapılır.

Sık Sorulan Sorular

1. VATS ameliyatı nedir?

VATS, göğüs boşluğundaki ameliyatların kamera ve özel cerrahi aletler kullanılarak küçük kesilerden gerçekleştirildiği minimal invaziv cerrahi yöntemdir.

2. VATS kapalı ameliyat mıdır?

Günlük kullanımda VATS genellikle kapalı göğüs cerrahisi olarak adlandırılır. Ancak bu ifade ameliyat yapılmadığı anlamına gelmez; cerrahi erişimin daha küçük kesilerle sağlandığını ifade eder.

3. VATS ile akciğer kanseri ameliyatı yapılabilir mi?

Uygun hastalarda erken evre bazı akciğer kanserlerinde wedge rezeksiyon, segmentektomi veya lobektomi gibi işlemler VATS yöntemiyle gerçekleştirilebilir.

4. VATS ameliyatında kaburgalar kesilir mi?

VATS’ta amaç göğüs boşluğuna küçük kesilerden ulaşmaktır. Klasik açık torakotomiden farklı olarak geniş bir cerrahi açıklık oluşturulmasına ihtiyaç duyulmayabilir. Yapılacak işlemin özellikleri hastaya göre değişebilir.

5. VATS ameliyatı ağrılı mıdır?

VATS sonrasında da ağrı oluşabilir. Ancak göğüs duvarına uygulanan cerrahi travmanın daha sınırlı olması nedeniyle uygun hastalarda açık cerrahiye göre ağrı daha az olabilir.

6. VATS sonrası göğüs tüpü ne kadar kalır?

Göğüs tüpünün kalış süresi sabit değildir. Hava kaçağının durması, akciğerin genişlemesi ve drenaj miktarı değerlendirilerek tüpün çıkarılmasına karar verilir.

7. VATS ameliyatından sonra ne zaman yürünür?

Hastanın klinik durumu uygun olduğunda ameliyat sonrası erken dönemde hareket ve yürüyüş başlatılması hedeflenir.

8. VATS sonrası iyileşme ne kadar sürer?

İyileşme süresi yapılan cerrahinin kapsamına göre değişir. Küçük bir biyopsi ile akciğer lobunun çıkarıldığı bir ameliyatın iyileşme süreleri aynı değildir.

9. VATS ameliyatı sırasında açık ameliyata geçilebilir mi?

Evet. Kanama, yoğun yapışıklıklar veya hastalığın anatomik özellikleri nedeniyle güvenli cerrahi için açık yönteme geçilmesi gerekebilir.

10. VATS mı robotik cerrahi mi daha iyidir?

Her iki yöntemin de farklı teknik özellikleri vardır. Tek başına bir yöntemin tüm hastalar için daha iyi olduğu söylenemez. Uygun yöntem hastalığa, planlanan cerrahiye ve hastanın özelliklerine göre belirlenir.

Bilgilendirme Notu:

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. VATS, göğüs cerrahisinde kullanılan minimal invaziv cerrahi yöntemlerden biridir ancak her hasta veya her hastalık için uygun olmayabilir. Cerrahi yaklaşım; hastalığın türü ve yaygınlığı, görüntüleme bulguları, planlanan işlemin kapsamı, solunum kapasitesi ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. Buradaki bilgiler kişisel tanı veya tedavi önerisi yerine geçmez.