

Botoks ile el terlemesi tedavisi, botulinum toksinin avuç içinde aşırı terleme görülen bölgelere küçük dozlar halinde enjekte edilmesiyle uygulanır. Botulinum toksin, ter bezlerine ulaşan sinirsel uyarıları geçici olarak azaltır ve tedavi edilen alandaki ter üretimini baskılar.
Avuç içindeki aşırı terleme, palmar hiperhidroz olarak adlandırılır. Terleme bazı kişilerde ellerin sürekli nemli kalmasına, bazı kişilerde ise avuç içinden ter damlamasına neden olabilir. Yazı yazmak, telefon kullanmak, belge tutmak, el sıkışmak, araç kullanmak ve hassas aletlerle çalışmak zorlaşabilir.
El terlemesi botoksu cerrahi olmayan ve etkisi geçici olan bölgesel bir tedavidir. Ter bezleri kalıcı olarak yok edilmez ve sempatik sinirler kesilmez. İlacın etkisi azaldığında sinirlerle ter bezleri arasındaki iletişim yeniden güçlenir ve terleme zaman içinde geri dönebilir.
Avuç içi çok sayıda sinir ucu içerdiği için enjeksiyonlar koltuk altı botoksuna göre daha ağrılı olabilir. Bu nedenle işlem öncesinde ağrı kontrolünün nasıl sağlanacağı planlanır. Botulinum toksinin çevredeki küçük el kaslarına ulaşması halinde geçici kavrama veya parmak güçsüzlüğü de oluşabilir.
Tedavi kararı verilirken terlemenin şiddeti, daha önce uygulanan yöntemler, hastanın mesleği, el becerisi gereksinimi, beklentileri ve olası yan etkileri birlikte değerlendirilir.
El terlemesi, avuç içindeki ter bezlerinin normalden fazla çalışmasıdır. Sıcak hava, egzersiz, stres ve heyecan sırasında ellerin terlemesi doğal olabilir. Ancak vücudun soğumaya ihtiyaç duymadığı durumlarda eller sürekli ıslak kalıyorsa palmar hiperhidroz söz konusu olabilir.
Primer palmar hiperhidroz genellikle:
Bazı kişilerde yalnızca avuç içi terlemesi görülür. Bazı kişilerde ise el terlemesine ayak, koltuk altı veya yüz terlemesi eşlik edebilir.
El terlemesi yalnızca ellerin ıslanmasına neden olan basit bir cilt sorunu değildir. Şiddetli olduğunda kişinin sosyal, mesleki ve eğitim yaşamını etkileyebilir.
Palmar hiperhidrozu bulunan kişiler:
Terleme fark edildiğinde yaşanan kaygı sempatik sinir sistemini daha fazla uyarabilir ve terlemeyi artırabilir. Böylece terleme ve stres birbirini besleyen bir döngü oluşturabilir.
Avuç içindeki ter bezleri otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir. Sinir uçlarından salgılanan asetilkolin adlı kimyasal madde ter bezlerine çalışmaları için sinyal gönderir.
Primer palmar hiperhidrozda ter bezlerinin sayısı genellikle normaldir. Temel sorun, bu bezlere gereğinden fazla sinirsel uyarı iletilmesidir.
Botulinum toksin, enjekte edildiği bölgedeki sinir uçlarından asetilkolin salınmasını geçici olarak azaltır. Bunun sonucunda ter bezlerine ulaşan sinyal zayıflar ve avuç içindeki ter üretimi azalır.
Botulinum toksin:
Bu nedenle el botoksu kalıcı bir tedavi değildir. Ancak etkili olduğu dönemde avuç içindeki aşırı terlemeyi günlük yaşamı kolaylaştıracak ölçüde azaltabilir.
Botoks kelimesi günlük kullanımda botulinum toksin uygulamalarının genel adı gibi kullanılmaktadır. Ancak Botox, belirli bir botulinum toksin ürününün ticari ismidir.
Farklı botulinum toksin tipleri ve ticari ürünleri bulunabilir. Bu ürünlerin:
birbirinin tamamen aynısı değildir.
Bir botulinum toksin ürününde kullanılan doz diğer ürüne doğrudan çevrilemez. Kullanılacak ürün, toplam doz, sulandırma ve enjeksiyon planı doktor tarafından belirlenmelidir.
Botulinum toksinin hiperhidroz tedavisindeki ruhsat durumu kullanılan ürüne ve ülkeye göre değişebilir.
Örneğin onabotulinumtoxinA ürününün Amerika Birleşik Devletleri’ndeki hiperhidroz onayı, topikal tedavilerle yeterince kontrol edilemeyen şiddetli primer koltuk altı terlemesini kapsar. Avuç içi terlemesinde kullanım ruhsat dışı olabilir.
Ruhsat dışı kullanım, bir ilacın doktor tarafından bilimsel veriler ve klinik değerlendirme doğrultusunda onaylanan kullanım alanı dışında uygulanmasıdır. Bu ifade tedavinin mutlaka etkisiz veya yasak olduğu anlamına gelmez.
El terlemesinde botulinum toksin kullanımıyla ilgili klinik çalışmalar bulunmakla birlikte hastaya:
hakkında bilgi verilmelidir.
Botulinum toksin, el terlemesi günlük yaşamını belirgin biçimde etkileyen ve uygun cerrahi dışı yöntemlerden yeterli fayda görmeyen seçilmiş hastalarda değerlendirilebilir.
Tedavi şu durumlarda düşünülebilir:
Tedaviye uygunluk yalnızca ter miktarına göre belirlenmez. Terlemenin kişinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisi de dikkate alınır.
Botulinum toksin çoğu hastada el terlemesinin ilk tedavisi olarak uygulanmaz.
Primer palmar hiperhidrozda tedavi genellikle daha az girişimsel yöntemlerden başlanarak kademeli biçimde planlanır.
Tedavi seçenekleri arasında:
bulunabilir.
Hangi yöntemin önce uygulanacağı terlemenin şiddetine, cilt yapısına, daha önce denenen tedavilere, hastanın sağlık durumuna ve beklentilerine göre değişebilir.
Botoks özellikle topikal tedavilerin ve iyontoforezin yeterli olmadığı, ancak hastanın cerrahi istemediği durumlarda düşünülebilir.
Hayır. El terlemesi her zaman primer hiperhidroza bağlı değildir.
Terleme aşağıdaki nedenlerle ortaya çıkıyorsa öncelikle altta yatan durum değerlendirilmelidir:
Botoks, sekonder terlemeye neden olan hastalığı tedavi etmez. Örneğin kan şekeri düşüklüğüne bağlı ani terlemede öncelik kan şekeri sorununun değerlendirilmesidir.
Tedaviden önce hastanın öyküsü alınır ve eller muayene edilir.
Şu sorular değerlendirilebilir:
Primer palmar hiperhidrozun tipik özellikleri bulunuyorsa tanı çoğunlukla öykü ve muayeneyle konulabilir.
Primer palmar hiperhidrozun tipik özelliklerini taşıyan sağlıklı kişilerde yalnızca botoks uygulanacağı için rutin olarak geniş kan tahlilleri yapılması gerekmeyebilir.
Ancak el terlemesi:
sekonder nedenlere yönelik tetkikler planlanabilir.
Belirtilere göre:
değerlendirilebilir.
Her hastaya bütün testlerin yapılması gerekmez. Tetkikler hastanın belirtilerine göre seçilir.
El botoksunun önemli bölgesel yan etkilerinden biri geçici kas güçsüzlüğüdür. Bu nedenle işlem öncesinde kişinin el fonksiyonları ve mesleki gereksinimleri değerlendirilmelidir.
Özellikle şu kişilerde ayrıntılı değerlendirme önemlidir:
Gerekli görülürse işlem öncesinde kavrama gücü ve parmak hareketleri klinik olarak kaydedilebilir. Böylece tedavi sonrasında oluşabilecek değişiklikler daha sağlıklı değerlendirilebilir.
Avuç içindeki terleme alanı hastanın anlatımı ve muayeneyle belirlenebilir.
Terleme dağılımı net değilse iyot-nişasta testi kullanılabilir.
Test sırasında:
Renk değişikliği aktif terleme alanını gösterir ve enjeksiyon planının oluşturulmasına yardımcı olabilir.
Test terlemenin nedenini göstermez. Yalnızca ter bezlerinin yoğun çalıştığı alanları haritalandırır.
Bazı kişilerde terleme yalnızca avuç içinde değil, parmakların iç yüzeylerinde ve parmak uçlarında da görülebilir.
Tedavi alanı hastanın terleme dağılımına göre belirlenir. Parmaklar terlemeden etkileniyorsa enjeksiyon planına eklenebilir.
Ancak parmak bölgelerinde:
Bu nedenle el botoksu yalnızca standart bir şablona göre değil, kişinin terleme dağılımına ve el anatomisine göre planlanmalıdır.
Avuç içi ve parmaklar, dokunma ve ağrı duyusunu sağlayan çok sayıda sinir ucu içerir.
Botulinum toksin tek bir noktaya değil, terleyen alanı kapsayacak şekilde çok sayıda küçük enjeksiyonla uygulanır. Bu nedenle her enjeksiyon yüzeysel olsa bile toplam işlem rahatsız edici olabilir.
Ağrı düzeyi:
göre değişebilir.
Ağrı kontrolü planlanmadan uygulamaya başlanması hastanın işlemi tamamlamakta zorlanmasına neden olabilir.
El botoksunda farklı ağrı kontrolü yöntemleri kullanılabilir.
Avuç içine işlemden önce lokal anestezik krem uygulanabilir.
Ancak avuç içi derisi kalın olduğu için krem her hastada yeterli uyuşma sağlamayabilir. Parmak uçlarında ve avuç merkezinde enjeksiyon ağrısı devam edebilir.
İşlem öncesinde ve enjeksiyonlar sırasında soğuk uygulama yapılabilir.
Soğuk, ağrı duyusunu geçici olarak azaltabilir. Ancak tek başına yoğun palmar enjeksiyonları tamamen ağrısız hale getirmeyebilir.
Enjeksiyon bölgesine yakın alanda titreşim uygulanması ağrı sinyallerinin algılanmasını azaltabilir.
Bu yöntem diğer lokal ağrı kontrolü uygulamalarıyla birlikte kullanılabilir.
Median ve ulnar sinir gibi ele duyu taşıyan sinirlere lokal anestezik uygulanarak elin büyük bir bölümü geçici olarak uyuşturulabilir.
Sinir bloğu, avuç içi enjeksiyonlarının daha rahat yapılmasını sağlayabilir. Ancak:
Sinir bloğu bu konuda deneyimli bir hekim tarafından uygulanmalıdır.
Bazı hastalarda tedavi alanına lokal anestezik enjeksiyonu yapılabilir.
Kullanılacak ağrı kontrolü yöntemi hastanın sağlık durumu, tedavi alanı, ağrı hassasiyeti ve merkezin uygulama protokolüne göre belirlenir.
Bölgesel sinir bloğu uygulandığında el ve parmaklarda geçici uyuşukluk, his azalması ve hareketlerde zorlanma meydana gelebilir.
Uyuşukluk tamamen geçene kadar:
Kişi elini tam hissedemediği için fark etmeden yanık, kesik veya ezilme oluşturabilir.
Uyuşukluğun beklenenden uzun sürmesi veya işlem sonrasında şiddetli ağrı gelişmesi halinde doktora bilgi verilmelidir.
İşlem merkez ve hastanın ihtiyaçlarına göre değişebilmekle birlikte genel olarak şu aşamalarla gerçekleştirilir:
Botulinum toksinin mümkün olduğunca cilt içine uygulanması hedeflenir. Enjeksiyonun daha derin dokulara ve kaslara yayılması geçici kas güçsüzlüğü riskini artırabilir.
Kullanılacak toplam doz ve enjeksiyon sayısı:
göre değişebilir.
Farklı botulinum toksin ürünlerinin dozları birbirinin yerine doğrudan kullanılamaz.
Uygun hastalarda iki el aynı seansta tedavi edilebilir.
Ancak iki ele birden uygulama yapıldığında:
Mesleği veya günlük yaşamı yoğun el kullanımına bağlı olan kişilerde ellerin aynı seansta mı yoksa farklı zamanlarda mı tedavi edileceği doktorla birlikte planlanabilir.
İşlem süresi tedavi alanının genişliğine, enjeksiyon sayısına ve kullanılan anestezi yöntemine göre değişir.
Sadece enjeksiyon aşaması kısa sürebilir. Ancak:
toplam süreyi uzatabilir.
El botoksu genellikle hastanede yatış gerektirmez. Hasta aynı gün evine dönebilir.
Botulinum toksinin etkisi enjeksiyon anında tam olarak başlamaz.
Terlemede azalma:
İlk günlerde ellerin terlemeye devam etmesi tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez.
İki hafta sonunda bazı alanlarda terleme devam ediyorsa enjeksiyonların kapsamadığı bölgeler bulunabilir. Ek uygulama gerekip gerekmediğine doktor karar verir.
Botulinum toksinin etkisi kalıcı değildir.
Avuç içi terlemesindeki azalma çoğunlukla birkaç ay devam eder. Bazı kişilerde etki daha kısa, bazı kişilerde daha uzun sürebilir.
Etki süresini şu faktörler değiştirebilir:
İlacın etkisi azaldıkça terleme genellikle kademeli olarak geri döner. Ellerin bir anda tamamen eski düzeyde terlemeye başlaması gerekmez.
El botoksu için herkese uyan sabit bir tekrar takvimi bulunmaz.
Yeniden uygulama:
planlanabilir.
Etki devam ederken gereksiz yere erken enjeksiyon yapılmaz.
Önceki uygulamanın ne kadar etkili olduğu, ne kadar sürdüğü ve kas güçsüzlüğü oluşturup oluşturmadığı yeni tedavi planında dikkate alınır.
Birçok hastada tekrarlanan uygulamalarla terleme kontrolü sürdürülebilir.
Zaman içinde etkinin azaldığını düşünen kişilerde şu durumlar değerlendirilir:
Etki azaldığında doğrudan daha yüksek doz uygulamak yerine neden araştırılmalıdır.
Botulinum toksin avuç içindeki terlemeyi belirgin biçimde azaltabilir.
Bazı kişilerde eller büyük ölçüde kuru hale gelir. Bazı kişilerde ise terleme tamamen durmaz ancak günlük yaşamı etkilemeyecek seviyeye iner.
Tedavinin başarısı şu değişikliklerle değerlendirilebilir:
Tedavinin amacı doğal terleme mekanizmasını tamamen yok etmek değil, aşırı ve kontrol edilemeyen terlemeyi azaltmaktır.
Tedaviden sonra bazı kişilerde eller beklenenden daha kuru hale gelebilir.
Aşırı kuruluk:
oluşturabilir.
Uygun nemlendirici kullanımı cilt bariyerinin korunmasına yardımcı olabilir.
Şiddetli kuruluk, çatlama veya ciltte yara oluşması halinde dermatoloji değerlendirmesi gerekebilir.
Botulinum toksinin çevredeki küçük kaslara yayılması halinde geçici kavrama veya parmak güçsüzlüğü gelişebilir.
Kişi şu faaliyetlerde zorlanabilir:
Kas güçsüzlüğünün şiddeti kişiden kişiye değişebilir. Bazı kişilerde hafif ve fark edilmeyecek düzeydeyken bazı kişilerde mesleki faaliyetleri etkileyebilir.
Bu etki çoğunlukla geçicidir. Botulinum toksinin etkisi azaldıkça kas fonksiyonu düzelebilir.
Geçici kas güçsüzlüğünün süresi:
göre değişebilir.
Güçsüzlük birkaç hafta içinde azalabilir. Ancak kesin süre herkes için aynı değildir.
Günlük işlerini belirgin biçimde etkileyen, giderek artan veya beklenenden uzun süren güçsüzlükte uygulamayı yapan doktora başvurulmalıdır.
Botulinum toksinin temel etkisi duyu sinirlerini uyuşturmak değildir. Bu nedenle kalıcı his kaybı beklenen bir etki değildir.
Ancak:
kısa süreli uyuşma veya karıncalanmaya neden olabilir.
Uyuşukluk anestezinin beklenen süresinden uzun devam ediyorsa, şiddetli ağrı veya kas fonksiyon kaybı eşlik ediyorsa doktor değerlendirmesi gerekir.
El botoksu sonrasında görülebilecek yan etkiler arasında:
bulunabilir.
Bu etkiler çoğunlukla geçicidir.
Enjeksiyon bölgesinde giderek artan kızarıklık, sıcaklık, şişlik, akıntı veya şiddetli ağrı gelişmesi enfeksiyon açısından değerlendirilmelidir.
Botulinum toksin ürünlerinin kullanım bilgilerinde, toksin etkisinin enjeksiyon alanından uzak bölgelere yayılabileceğine ilişkin ciddi uyarılar bulunur.
Hiperhidroz tedavisinde uygun dozlarla ciddi sistemik yayılım çok seyrek görülse de aşağıdaki belirtiler ortaya çıkarsa acil tıbbi değerlendirme gerekir:
Bu belirtiler uygulamadan saatler veya günler sonra ortaya çıkabilir.
Tedavinin tıbbi ortamda, ruhsatlı ürünlerle ve botulinum toksin uygulamasında deneyimli bir doktor tarafından yapılması önemlidir.
El botoksu, endoskopik torasik sempatik cerrahi gibi sempatik sinir yollarını kesmez.
Bu nedenle cerrahi sonrasında görülebilen klasik kompansatuvar terleme, el botoksunun beklenen temel bir yan etkisi değildir.
El terlemesi azaldıktan sonra kişi ayak, koltuk altı veya vücudun başka bölgelerindeki mevcut terlemeyi daha fazla fark edebilir. Bu her zaman terlemenin gerçekten arttığı anlamına gelmez.
Tedavi edilmeyen bölgelerde normal terleme işlevi devam eder.
Avuç içindeki ter bezleri vücut sıcaklığının düzenlenmesinde görev alan ter bezlerinin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturur.
Sadece ellerin tedavi edilmesi genellikle vücudun genel ısı düzenleme yeteneğini ortadan kaldırmaz. Vücudun diğer bölgelerindeki ter bezleri çalışmaya devam eder.
Ancak aynı anda çok geniş vücut alanlarına botulinum toksin uygulanacaksa veya hasta sıcak ortamda ağır fiziksel aktivite yapıyorsa tedavi planı ayrıca değerlendirilmelidir.
Botulinum toksin aşağıdaki durumlarda uygulanmayabilir:
Bazı durumlar tedaviye kesin engel olmayabilir ancak ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Aşağıdaki durumlar doktora bildirilmelidir:
Kullanılan bütün ilaçlar, vitaminler ve destek ürünleri doktora bildirilmelidir.
Kan sulandırıcı ilaçlar yalnızca morarmayı azaltmak amacıyla doktor önerisi olmadan bırakılmamalıdır.
Gebelik ve emzirme döneminde hiperhidroz amacıyla botulinum toksin kullanımına ilişkin güvenlik verileri sınırlıdır.
El terlemesi genellikle acil tedavi gerektiren bir durum olmadığı için işlem gebelik sonrasına ertelenebilir.
Emzirme döneminde karar:
dikkate alınarak verilmelidir.
Gebelik ihtimali bulunan veya emziren kişiler uygulama öncesinde doktorlarına bilgi vermelidir.
Primer palmar hiperhidroz çocukluk veya ergenlik döneminde başlayabilir ve okul yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir.
Ancak botulinum toksinin el terlemesindeki ruhsat durumu ve yaş sınırı kullanılan ürüne ve ülkeye göre değişir.
Çocuk ve ergenlerde öncelikle:
değerlendirilmelidir.
Tedavi kararı çocuklarda hiperhidroz ve botulinum toksin konusunda deneyimli doktorlar tarafından verilmelidir.
İşlem sonrasında uygulamayı yapan doktorun önerilerine uyulmalıdır.
Genel olarak:
İşlem sonrası talimatlar uygulanan anestezi yöntemine ve hastanın mesleğine göre değişebilir.
Uygulamayı yapan doktorun önerileri esas alınmalıdır.
Genellikle ellerin nazikçe ve ılık suyla yıkanması ciddi bir sorun oluşturmaz. Ancak işlemden hemen sonra:
önerilmeyebilir.
Elde açık enjeksiyon noktaları veya belirgin hassasiyet varsa temizlik ve cilt ürünleri konusunda verilen talimatlara uyulmalıdır.
Sinir bloğu veya lokal anestezi uygulanmışsa elde uyuşukluk, his kaybı veya geçici hareket zorluğu oluşabilir.
Bu durumda uyuşukluk tamamen geçene ve el fonksiyonu normale dönene kadar araç kullanılmamalıdır.
Anestezi yapılmamış olsa bile işlem sonrasında ağrı, hassasiyet veya güçsüzlük varsa direksiyon kontrolü etkilenebilir.
Araç kullanmaya dönüş kişinin el fonksiyonuna ve kullanılan anestezi yöntemine göre belirlenmelidir.
Çoğu kişi işlem sonrasında aynı gün günlük yaşamına dönebilir. Ancak işe dönüş süresi yapılan işin niteliğine göre değişebilir.
Masa başında çalışan bir kişi kısa sürede işine dönebilirken:
kişilerin daha dikkatli planlama yapması gerekebilir.
Sinir bloğuna bağlı uyuşukluk veya botulinum toksine bağlı geçici güçsüzlük mesleki performansı etkileyebilir.
İşlem günü ağır el egzersizleri, ağırlık kaldırma veya güçlü kavrama gerektiren sporlar sınırlandırılabilir.
Sinir bloğu yapıldıysa el tamamen hissedilene kadar spor yapılmamalıdır.
Normal aktiviteye dönüş süresi:
göre değişebilir.
Botulinum toksinin etkisi hemen tam olarak ortaya çıkmadığı için işlem sonrasında kontrol değerlendirmesi yapılabilir.
Kontrolde:
değerlendirilebilir.
Tam yanıtın değerlendirilmesi için genellikle ilk gün yerine ilacın etkisinin belirginleşmesi beklenir.
Botoks sonrasında yeterli terleme azalması sağlanmazsa öncelikle neden değerlendirilmelidir.
Olası nedenler arasında:
bulunabilir.
Bazı alanlarda terleme devam ediyorsa doktor ek uygulama düşünebilir.
Tedavinin tamamen etkisiz olması halinde iyontoforez, ağızdan kullanılan ilaçlar veya uygun hastalarda cerrahi seçenekler yeniden değerlendirilebilir.
İyontoforez, ellerin su dolu kaplara yerleştirilmesi ve düşük düzeyli elektrik akımının cilt üzerinden geçirilmesiyle uygulanan bir tedavidir.
İyontoforez:
El botoksu:
İyontoforez çoğunlukla el botoksundan önce değerlendirilen yöntemlerden biridir. Ancak tedavi seçimi hastanın önceki deneyimine, zaman ayırabilmesine ve tercihlerine göre değişebilir.
Ağızdan kullanılan antikolinerjik özellikteki bazı ilaçlar, vücudun birden fazla bölgesindeki ter bezlerini etkileyebilir.
Bu ilaçlar:
El botoksu yalnızca enjekte edilen alanı hedefler. Bu nedenle ağız kuruluğu gibi bütün vücudu etkileyen antikolinerjik yan etkiler beklenmez.
Buna karşılık enjeksiyon ağrısı ve el kaslarında geçici güçsüzlük riski vardır.
Şiddetli primer el terlemesinde endoskopik torasik sempatik cerrahi değerlendirilebilir.
El botoksu:
Endoskopik torasik sempatik cerrahi:
Cerrahi karar yalnızca botoksun geçici olması nedeniyle verilmez. Terlemenin şiddeti, diğer tedaviler, hastanın beklentileri ve kompansatuvar terleme riskini kabul edip etmediği değerlendirilir.
Botulinum toksinden yeterli fayda gören ve tekrar uygulamayı kabul eden hastalarda cerrahi tedaviye ihtiyaç duyulmayabilir.
Bazı hastalar ise:
Bu durumda diğer yöntemler ve cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.
Botoksa iyi yanıt alınması, cerrahinin aynı sonucu ve risk profilini oluşturacağı anlamına gelmez. Botoks ve sempatik cerrahi farklı mekanizmalarla çalışır.
Botulinum toksin el terlemesinin azalmasının kişinin yaşam kalitesini nasıl etkilediğini göstermeye yardımcı olabilir.
Ancak botoks:
Bu nedenle botokstan fayda görülmesi, ameliyat sonucunun kesin olarak başarılı olacağını göstermez.
Cerrahi kararında terlemenin şiddeti, diğer tedavilere yanıt ve kompansatuvar terleme riski ayrıca değerlendirilmelidir.
Uygun hasta seçimi, doğru enjeksiyon tekniği, uygun doz ve ruhsatlı ürün kullanımıyla botulinum toksin el terlemesinde etkili bir tedavi olabilir.
Güvenliği etkileyen faktörler şunlardır:
El botoksu basit bir kozmetik işlem olarak görülmemelidir. Reçeteli bir ilacın sinir, kas ve damar yapılarına yakın bir bölgeye enjekte edilmesidir.
El botoksu, hiperhidroz tanısı ve botulinum toksin uygulaması konusunda deneyimli doktorlar tarafından yapılmalıdır.
İlk değerlendirme dermatoloji, iç hastalıkları veya aile hekimliği tarafından yapılabilir.
Botulinum toksin uygulaması çoğunlukla dermatoloji uzmanları tarafından gerçekleştirilebilir. El anatomisi, ağrı kontrolü ve olası kas güçsüzlüğü konusunda deneyim önemlidir.
Cerrahi tedavi düşünülen primer palmar hiperhidroz hastaları göğüs cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilir.
Uygulamanın kaynağı belirsiz ürünlerin kullanılabileceği tıbbi olmayan ortamlarda yaptırılmaması gerekir.
İşlem sonrasında hafif ağrı, hassasiyet, morarma ve geçici güçsüzlük görülebilir.
Aşağıdaki durumlarda uygulamayı yapan doktora başvurulmalıdır:
Yutma, konuşma veya nefes alma güçlüğü, çift görme ya da yaygın kas güçsüzlüğü gelişirse acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Botoks ile el terlemesi tedavisi, botulinum toksinin avuç içindeki aktif terleme alanlarına çok sayıda küçük enjeksiyonla uygulanmasıdır.
Botulinum toksin, ter bezlerine ulaşan asetilkolin sinyalini geçici olarak azaltır. Ter bezleri kalıcı biçimde yok edilmez ve tedavinin etkisi zamanla azalır.
Avuç içi yoğun sinir uçları içerdiği için işlem koltuk altı botoksundan daha ağrılı olabilir. Lokal anestezik krem, soğuk uygulama veya bölgesel sinir bloğu gibi yöntemlerle ağrı kontrolü sağlanabilir.
Terlemede azalma ilk birkaç gün içinde başlayabilir ve bir veya iki hafta içinde daha belirgin hale gelebilir. Etki çoğunlukla birkaç ay devam eder ve terleme geri döndüğünde tedavi tekrarlanabilir.
El botoksunun önemli yan etkilerinden biri, ilacın yakındaki küçük kaslara yayılmasına bağlı gelişebilen geçici kavrama veya parmak güçsüzlüğüdür. Mesleği hassas el becerisine bağlı kişilerde bu risk özellikle dikkatli değerlendirilmelidir.
Botulinum toksin her el terlemesi hastasına uygulanmaz. Ani başlayan, gece devam eden, tek taraflı veya tüm vücudu etkileyen terlemede öncelikle sekonder nedenler araştırılmalıdır.
Tedavi; terlemenin şiddeti, daha önce denenen yöntemler, kişinin mesleği, el fonksiyonları, ağrı toleransı ve beklentileri dikkate alınarak kişiye özel planlanmalıdır.
Terleyen alan belirlendikten sonra avuç içi temizlenir ve uygun ağrı kontrolü uygulanır. Botulinum toksin, terleyen bölgeyi kapsayacak şekilde ince iğnelerle cilt içine küçük dozlar halinde enjekte edilir.
Avuç içi çok sayıda sinir ucu içerdiği için enjeksiyonlar ağrılı olabilir. Lokal anestezik krem, soğuk uygulama veya bölgesel sinir bloğu gibi yöntemlerle ağrı azaltılabilir.
Terlemede azalma ilk birkaç gün içinde fark edilebilir. Daha belirgin sonuç genellikle yaklaşık bir hafta içinde ortaya çıkar. Tam etkinin değerlendirilmesi bir veya iki haftayı bulabilir.
Etki kişiden kişiye değişmekle birlikte genellikle birkaç ay devam eder. İlacın etkisi azaldıkça terleme kademeli biçimde geri dönebilir.
Botulinum toksin çevredeki küçük el kaslarına yayılırsa geçici kavrama veya parmak güçsüzlüğü oluşabilir. Bu risk özellikle mesleği hassas el becerisine bağlı kişiler için önemlidir.
Anestezi yapılmadıysa ve belirgin ağrı yoksa hafif günlük işler yapılabilir. Sinir bloğu uygulanmışsa uyuşukluk tamamen geçene kadar el sıcak, kesici ve ağır cisimlerden korunmalıdır.
Uygun hastalarda iki el aynı seansta tedavi edilebilir. Ancak iki elde birden uyuşukluk, hassasiyet veya geçici güçsüzlük günlük işleri zorlaştırabileceği için planlama kişinin mesleğine göre yapılmalıdır.
Botulinum toksin sempatik sinir yollarını kesmediği için ameliyat sonrası görülen klasik kompansatuvar terleme beklenen temel bir yan etki değildir. Tedavi edilmeyen bölgelerdeki normal terleme devam eder.
İyontoforez enjeksiyon gerektirmez ancak başlangıç ve bakım seansları ister. Botoks tek uygulamayla birkaç ay etkili olabilir ancak ağrı ve geçici el güçsüzlüğü riski taşır. Uygun yöntem hastanın tedavi geçmişine ve ihtiyaçlarına göre belirlenir.
Uygulama, hiperhidroz ve botulinum toksin konusunda deneyimli bir doktor tarafından yapılmalıdır. El botoksu çoğunlukla dermatoloji uzmanları tarafından uygulanabilir. Cerrahi tedavi düşünülen hastalar göğüs cerrahisi uzmanı tarafından değerlendirilir.